The reader
Wat de Golden Globes als een bijrol zagen, bleek bij de Oscars ineens een hoofdrol. Voor Kate Winslet maakte het geen verschil. Ze pakte voor haar gewaagde rol in The reader zowel de Golden Globe als de Oscar. En terecht.
De werkzaamheden om de schade van de oorlog in Berlijn te herstellen zijn in 1958 nog in volle gang. Michael Berg (David Kross) is een vijftienjarige jongen die doodziek het pad kruist van de oudere Hanna Schmitz (Kate Winslet). Ze zorgt dat hij veilig thuiskomt en wanneer Michael na enige maanden weer opgeknapt is, besluit hij haar op te zoeken om haar te bedanken. Maar er is meer. Michael is na zijn eerste ontmoeting in de ban van de oudere vrouw geraakt. Hun tweede ontmoeting mondt uit in een stormachtige seksrelatie, waarbij Hanna niets liever heeft dan dat Michael haar voorleest uit de literatuur die hij voor school moet doorwerken. Maar dan is Hanna op een dag zonder spoor verdwenen. Pas jaren later, wanneer Michael rechten studeert, wordt hij weer geconfronteerd met Hanna. Ze staat terecht voor oorlogsmisdaden en een verbijsterde Michael kan niets anders dan machteloos toezien. Dat zal sporen nalaten in zijn hele leven. Ook als volwassen man kan Michael (Ralph Fiennes) Hanna niet vergeten.
Verdrongen verleden 
Gebaseerd op de roman van Bernhard Schlink is The reader een mooie studie naar morele ambiguïteit, vergeving, berusting en verlossing. Stephen Daldry, eerder verantwoordelijk voor Billy Elliott en The hours, zet kanttekeningen bij de zwaarwegende schuldvraag en geeft het kwaad van Hanna het menselijke gezicht van een vrouw overgeleverd aan uitzonderlijke omstandigheden waarin zij extreme en evenzo uitzonderlijke beslissingen nam. Daldry probeert de daden van Hanna nergens goed te praten maar relativeert omstandigheden in het verlengde van haar persoon, de onzekere en door ongeletterdheid gebrekkig opgeleide vrouw die duidelijk moeite heeft met morele afwegingen en mentaal afstand heeft genomen van haar beladen verleden. Dat verdrongen verleden maakt wel dat er een donkere wolk boven haar leven hangt en dat de bui uiteindelijk losbarst is onvermijdelijk. Daarbij speelt Daldry voortdurend met het wispelturige karakter van Hanna dat van meet af aan een donkere zijde heeft, ook in haar relatie met Michael. Hoe romantisch de relatie tussen de twee ook lijkt, er blijft een ongemakkelijk gevoel bestaan.
Geforceerd 
Kate Winslet en David Kross krijgen door het scenario van David Hare genoeg stof om hun acteerkwaliteiten te onderstrepen in onthullende en gewaagde rollen. Dat geldt niet voor Ralph Fiennes. Hij moet het doen met een paar dunne regels tekst en mag feitelijk weinig meer doen dan wat treurig en dromerig voor zich uitstaren.
Daldry levert zonder twijfel een geslaagde film af met mooie acteerprestaties. Die worden flink ondermijnd door de Engels sprekende acteurs met een dik aangezet Duits accent. Het klinkt zo oubollig dat het enige krachtige scènes onbedoeld in de komische sfeer trekt. Een duidelijke en consequente keuze voor een taal, in dit geval Engels of Duits, werkt beter. Maar het maken van die keuze lijkt nog steeds een probleem. Zeker wanneer we de uitstekende Duitse acteur Bruno Ganz, eerder als Adolf Hitler te zien in Der Untergang, op geforceerde wijze zijn Engelstalige tekst horen uitkramen. Het werpt een schaduw over alle betrokken acteurs.
Klein menselijk leed
Met recente films als Valkyrie, The boy in the striped pyjamas, Defiance, Anonyma, korte film Oscarwinnaar Toyland (Spielzeugland) en nu weer The reader blijkt dat de Tweede Wereldoorlog nog steeds een dankbare bron is voor de filmindustrie. The reader brengt het grote anonieme conflict terug tot klein menselijk leed en de diepe sporen die het nalaat in de levens van betrokkenen, aan welke kant van de schuldvraag dan ook. 
Constant Hoogenbosch
Filmredacteur mikrogids.nl
Land: VS/Dld 2008
Taal: Engels gesproken, Nederlands ondertiteld
Genre: drama
Regie: Stephen Daldry
Hoofdrollen: Kate Winslet, David Kross, Ralph Fiennes, Lena Olin, Bruno Ganz
Muziek: Nico Muhly
Producent: Donna Gigliotti, Redmond Morris, Sydney Pollack
Scenario: David Hare
Distributie: BFD
Speelduur: 124 minuten
Officiële website
Trailer
Beoordeling:
Meesterwerk | Zeer goed | 
Goed | 
Matig | 
Zwak
Home